Sygnowany p.d.: Juliusz Kossak/ 1885
Herb „Trąby“ widoczny na czapraku sugeruje, że portret przedstawia małą księżniczkę z rodziny Radziwiłłów. Juliusz Kossak zyskał sławę, między innymi dzięki tak znakomitym reprezentacyjnym portretom konnymi. Malowane przez niego wizerunki jeźdźców cechowały przede wszystkim majestatyczne rumaki o znakomicie wymodelowanych i upozowanych sylwetkach oraz wysmakowana kolorystyka. Doskonała znajomość budowy i ruchu konia, które Kossak studiował w paryskich ujeżdżalniach, pozwalały mu na wirtuozerskie przedstawienie wierzchowców. W prezentowanej akwareli wzrok przyciąga wyraziście potraktowany pierwszy plan. Widzimy ujętego w perspektywicznym skrócie, statycznie ustawionego kucyka, na którego grzbiecie bezpiecznie siedzi mała, około dwuletnia, księżniczka Radziwiłłówna. Tło artysta potraktował malarsko, wykorzystując w pełni możliwości, jakie daje technika akwareli. Przejrzystościami i rozpływem farby wprawnie ukształtował delikatne obłoki na błękitnym niebie, podkreślając tym samym sielskość całej sceny. Kompozycję utrzymał w charakterystycznej dla portretowych przedstawień gamie brązów, bieli, błękitów i zieleni.
Obraz reprodukowany w:
– K. Olszański, Juliusz Kossak, Kraków 2000, s. 276, nr 539 [Dziewczynka na kucu na tle zamku].
Juliusz Kossak (Wiśnicz 1824 - Kraków 1899) - malarz i ilustrator - był jednym z najpopularniejszych artystów polskich 2. połowy XIX wieku. Naukę rysunku i malarstwa rozpoczął we lwowskiej pracowni Jana Maszkowskiego; później wiele rysował z natury odwiedzając majątki szlacheckie na Ukrainie, Podolu i Wołyniu. W roku 1852 był w Wiedniu, na Węgrzech i w Petersburgu, a następnie zamieszkał na stałe w Warszawie. Lata 1856-1860 spędził w Paryżu, gdzie przyjaźnił się z Horacem Vernetem. Powróciwszy do Warszawy w latach 1862-1868 był kierownikiem artystycznym „Tygodnika Ilustrowanego”. W roku 1869 przeniósł się na stałe do Krakowa, skąd wyjeżdżał jeszcze do Monachium, by malować w atelier batalisty Franza Adama. Kossak był przede wszystkim znakomitym akwarelistą; rzadziej posługiwał się techniką olejną. Malował obrazy historyczne i batalistyczne, sceny rodzajowe ilustrujące życie i tradycje dworu szlacheckiego oraz obyczaje polskiego ludu. Ale prawdziwymi bohaterami jego obrazów były konie, których ruch, temperament, charakter i indywidualność potrafił po mistrzowsku przedstawić. Był także autorem wielu ilustracji do czasopism i książek, trafiającym bezbłędnie tak w klimat utworów literackich, jak i w tęsknoty i potrzeby odbiorców - czytelników Pieśni o ziemi naszej Wincentego Pola, Trylogii Henryka Sienkiewicza, Pana Tadeusza i poematów Adama Mickiewicza.
