Józef Pankiewicz, WIDOK MORZA W LA CIOTAT, 1927

60,0 x 80,5cm - olej, płótno

sygn. p.d.: Pankiewicz

Na dolnej listwie krosna nalepka (druk, czarny cienkopis): Muzeum Narodowe w Warszawie | p-582/05/02.

 

Pochodzenie:

– Od 2016 kolekcja prywatna, Warszawa.

– Spadkobiercy kolekcji Henryka Koterby (1893-1975), właściciela Salonu Sztuki, mieszczącego się w latach 1935-1938 w Warszawie przy ul. Kredytowej.

 

Obraz wystawiany i reprodukowany w:

– Józef Pankiewicz. Życie i dzieło. Artyście w 140. rocznicę urodzin, Muzeum Narodowe w Warszawie, 2006, nr kat. 421.

 

W roku 1927 Pankiewiczowie ponownie zmieniają miejsce wakacyjnych wyjazdów, udając się tym razem do La Ciotat, portu położonego nieopodal Marsylii. Zarówno tamtejsza urozmaicona linia brzegowa, jak też malownicza konfiguracja terenu, delektując wzrok, obligują Pankiewicza do poszukiwania nowych rozwiązań kompozycyjnych – pisze Elżbieta Charazińska, przywołując Widok morza w La Ciotat (Józefa Pankiewicza batalia o czyste malarstwo, w: Józef Pankiewicz..., dz. cyt., s. XVIII-XX).

Świetliste, pełne powietrza pejzaże z południa Francji zajmują szczególne miejsce w oeuvre Józefa Pankiewicza. Widok morza w La Ciotat jest jednym z cyklu pejzaży, jakie powstały nad malowniczą zatoką. Na pierwszym planie, po prawej stronie, rozpościera się grupa pinii i drzew oliwnych, które otwierają kompozycję i jednocześnie stanowią ramę dla widoku w głąb. Za gęstwiną rozciąga się widok na zatokę, której horyzont jest ledwie widoczny. Głębokie, nasycone zielenie roślinności na pierwszym planie kontrastują z jasną tonacją nieba, gdzie dominują błękity i róże. Ziemia jest malowana ciepłymi, spłowiałymi tonami żółci, ochry i brązów, co oddaje suchy, śródziemnomorski krajobraz. Mimo bogactwa intesywności i zróżnicowania plam barwnych, bryły drzew są syntetycznie oddane, a wirujące pociągnięcia pędzla widoczne, co akcentuje wrażenie wizualne ponad fotograficzną wiernością. Obraz ten jest dziełem artysty, który doskonale opanował warsztat, tworząc dzieło przepełnione lirycznym nastrojem, które jest równocześnie malarskim mistrzostwem w operowaniu barwą, światłem i perspektywą powietrzną.

Józef Pankiewicz (Lublin 1866 – Marsylia 1940) malarz, grafik, pedagog; w latach 1884-1885 był uczniem Wojciecha Gersona i Aleksandra Kamińskiego w warszawskiej Klasie Rysunkowej. Następnie przez rok studiował w ASP w Petersburgu. Po powrocie mieszkał w Warszawie. Malował wówczas realistyczne sceny rodzajowe, wykonywał też ilustracje do warszawskich czasopism. W 1889 wraz z Władysławem Podkowińskim wyjechał do Paryża i tam uległ fascynacji impresjonizmem. U schyłku stulecia tworzył nokturny i kompozycje symboliczne. W latach następnych wiele podróżował po Europie malując martwe natury, pejzaże i portrety inspirowane sztuką japońską oraz malarstwem Renoira, Cezanne’e, Matisse’a. Lata 1914-1919 spędził w Hiszpanii. Od 1906 był profesorem krakowskiej ASP, a od 1925 kierował, powstałą pod jego protektoratem, paryską filią tej uczelni. Był nauczycielem wielu malarzy-kolorystów z tzw. grupy kapistów. W tym czasie stale mieszkał w Paryżu, a letnie miesiące spędzał na południu Francji. Zajmował się grafiką - jego prace należą do najwybitniejszych osiągnięć w tej dziedzinie sztuki polskiej. W roku 2006 w Muzeum Narodowym w Warszawie odbyła się wielka wystawa „Józef Pankiewicz. Życie i dzieło”, której towarzyszył obszerny katalog, będącym świetnie opracowaną, wyczerpującą monografią artysty i jego twórczości.